Pracownik nie używa ŚOI.A czy wie, przed czym mają go chronić?

Takie przekonania słychać w wielu firmach

• „Przecież robimy tak od lat i nic się nie stało”
• „Do tej pracy nie potrzeba żadnych zabezpieczeń”
• „W tych rękawicach nie da się pracować”
• „Ten hałas wcale nie jest taki duży”

Można je spotkać zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. I właśnie tutaj zaczyna się problem.

Zdarza się, że pracownik nie stosuje środków ochrony indywidualnej (ŚOI), ponieważ nie rozumie, przed czym mają go chronić. Bywa też, że sam pracodawca nie jest świadomy wszystkich zagrożeń na stanowisku pracy. Wtedy samo przypomnienie obowiązku ich używania nie rozwiązuje problemu.

Nie każde zagrożenie jest oczywiste

Niektóre czynniki powodują urazy natychmiast. Inne oddziałują na zdrowie stopniowo, przez wiele lat. ŚOI mają chronić przed konkretnym zagrożeniem, dlatego ich dobór nie może być przypadkowy.

• Hałas — można się do niego przyzwyczaić, ale to nie znaczy, że przestaje być szkodliwy. O potrzebie ochronników słuchu powinny decydować warunki narażenia, a nie subiektywne odczucia.

• Pyły i substancje chemiczne — nie wszystkie zagrożenia można zobaczyć lub wyczuć. Źle dobrana ochrona dróg oddechowych może nie zapewniać odpowiedniego zabezpieczenia.

• Zagrożenia mechaniczne — rękawice bywają niezbędne, ale w pobliżu nieosłoniętych wirujących elementów maszyn mogą zwiększać ryzyko pochwycenia dłoni.

• Praca na wysokości — samo założenie szelek nie wystarcza. Znaczenie ma prawidłowy dobór i zastosowanie całego systemu zabezpieczającego przed upadkiem.

• Głowa, twarz i stopy — hełm, osłona czy obuwie ochronne muszą odpowiadać rzeczywistym zagrożeniom, a nie być wybierane dlatego, że „jakieś zabezpieczenie trzeba mieć”.

Pracownik ma obowiązki. Pracodawca również

Zgodnie z art. 211 Kodeksu pracy pracownik ma obowiązek m.in. przestrzegać przepisów i zasad BHP, stosować środki ochrony zbiorowej oraz używać przydzielonych ŚOI zgodnie z ich przeznaczeniem. Powinien też informować przełożonego o zauważonych zagrożeniach.

Z kolei pracodawca odpowiada za stan BHP w zakładzie pracy. Do jego obowiązków należy m.in. rozpoznawanie zagrożeń, ocena ryzyka zawodowego, informowanie o nim pracowników i zapewnianie odpowiednich zabezpieczeń.

Co zrobić, gdy pracownik nie stosuje ŚOI?

Najważniejszy wniosek

Nie każde niestosowanie ŚOI wynika ze złej woli pracownika. I nie każde zagrożenie jest oczywiste dla pracodawcy. Dlatego skuteczna ochrona zaczyna się od rozpoznania zagrożeń, rzetelnej oceny ryzyka i świadomego doboru zabezpieczeń. Dopiero potem przychodzi czas na wymaganie ich stosowania i bieżący nadzór.

Bo najgroźniejsze może być nie tylko lekceważenie znanego zagrożenia, ale też przekonanie, że zagrożenia w ogóle nie ma.